Schismatiek?

Is de Priesterbroederschap St. Pius X niet schismatiek?

Was aartsbisschop Lefebvre (samen met zijn medeconsecrator van de vier bisschoppen die hij wijdde) geëxcommuniceerd, dus voor het stellen van een “schismatieke daad” zowel als voor het wijden van bisschoppen zonder pauselijk mandaat? (Vraag 11)?

Neen. Een eerste argument is al gegeven, zie vraag 11.

Wat maakt dat een daad schismatiek is?

Niet de naakte daad van het wijden van bisschoppen zonder pauselijk mandaat. Het CIC van 1983 (Kerkelijk wetboek van 1983) zelf brengt het onder in boek VI, deel 2, titel 3 (wederrechtelijke toeëigening van kerkelijke taken) en niet onder titel 1 (misdrijven tegen de godsdienst en tegen de eenheid van de Kerk).

Het zou zelfs geen “schismatieke daad” zijn te wijden tegen de expliciete wil van de H. Vader in. Dat zou hoogstens ondergebracht kunnen worden bij ongehoorzaamheid.

Maar ongehoorzaamheid betekent geen schisma. Schisma vereist dat iemand de bevelsautoriteit van de paus niet erkent.

Ongehoorzaamheid bestaat in het niet opvolgen van iemands bevel, terwijl men nog steeds de autoriteit erkent van degene die het bevel geeft.

“Het kind dat tegen zijn moeder zegt: Ik doe het niet! Ontkent geenszins dat zij zijn moeder is”. (Fr. Glover [Appendix II]).

«The act of consecrating a bishop (without the pope’s permission) is not itself a schismatic act» (kardinaal Lara, prefect van de Pauselijke Commissie voor de Authentieke Interpretatie van de Kerkelijke Wet, in La Repubblica, van 7 oktober 1988.)

Welnu, mgr. Lefebvre heeft de autoriteit van de paus altijd erkend, hetgeen wordt bewezen door zijn consultaties met Rome voor een oplossing van de problemen. En hetzelfde doet de Priesterbroederschap St. Pius X. Zie bijvoorbeeld de ondersteuning aan paus Johannes Paulus II gegeven voor Ordinatio Sacerdotalis, tegen vrouwelijke priesters.

Het wijden van een bisschop zonder pauselijk mandaat zou een schismatieke daad zijn indien iemand voorgaf niet alleen de volheid van het priesterschap over te dragen, maar ook jurisdictie, een regeringsmacht over een bepaalde kudde. Alleen de paus, die universele jurisdictie heeft over de gehele Kerk, kan een herder een kudde aanwijzen en hem de macht verlenen daarover te regeren. Maar mgr. Lefebvre heeft nooit gedacht iets anders over te dragen dan de volle priesterlijke macht uit de wijding, en in geen enkel opzicht heeft hij enige jurisdictie aan wie dan ook verleend (die hij dan ook niet persoonlijk geven kon).

Wat de gelovigen betreft dreigde paus Johannes Paulus II zelf met excommunicatie als zij het schisma formeel zouden aanhangen (Ecclesia Dei Afflicta, 2 juli 1988).

Maar hebben zij inderdaad de excommunicatie opgelopen door naar de Priesterbroederschap St. Pius X te gaan voor de sacramenten?

Niet in het minst! De priesters van de Priesterbroederschap St. Pius X zijn noch geëxcommuniceerd noch schismatiek (Appendix II).

Als dit zo is, hoe kan een gelovige die hen benadert dan deze straffen oplopen? En dan nog: «Excommunicatie is geen besmettelijke ziekte, maar een straf voor hen die bepaalde misdaden plegen waaraan zij volledig moreel schuldig zijn.» (Fr. Glover, ibid., blz. 100)

Excommunicatie door bisschop Ferrario?

Op 1 mei 1991 “excommuniceerde” bisschop Ferrario van Hawaii een aantal katholieken uit zijn diocees omdat zij de H. Mis hadden bijgewoond bij priesters van de Priesterbroederschap St. Pius X en wegens het ontvangen van een bisschop van dezelfde congregatie om het sacrament van het Vormsel toe te dienen. Kardinaal Ratzinger, prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer, deed dit besluit te niet:

«Uit het onderzoek van de zaak… resulteerde niet dat de feiten waaraan in bovengenoemd decreet wordt gerefereerd, formeel schismatieke daden zijn in strikte zin, zij vormen samen niet de misdaad van een schisma; en daarom zegt de Congregatie dat het decreet van 1 mei 1991 geen basis heeft en daarom ongeldig is.» (28 juni 1993)